Napisz do nas
biuro@wykopy-wyburzenia.pl
Mur oporowy pełni znacznie ważniejszą funkcję niż zwykłe ogrodzenie lub ściana. Jego zadaniem jest utrzymywanie gruntu znajdującego się na wyższym poziomie i przejmowanie parcia mas ziemnych. Z tego powodu jego rozbiórka wymaga znacznie dokładniejszego przygotowania niż usunięcie wolnostojącego muru.
Nieprzemyślane rozpoczęcie kucia może doprowadzić do osunięcia ziemi, uszkodzenia sąsiedniej nawierzchni, ogrodzenia, instalacji, podjazdu, budynku lub skarpy.
Przed rozpoczęciem prac trzeba więc ustalić, co mur rzeczywiście podtrzymuje, w jakim stanie znajduje się konstrukcja, jak wygląda fundament, którędy odpływa woda oraz co ma powstać w miejscu istniejącego muru.
Dopiero wtedy można zaplanować bezpieczną kolejność rozbiórki i późniejsze roboty ziemne.
Mur oporowy jest konstrukcją przeznaczoną do utrzymywania gruntu przy różnicy poziomów terenu.
Może znajdować się między innymi:
• przy domu
• przy podjeździe
• przy parkingu
• przy drodze
• na działce ze spadkiem
• przy hali
• przy placu przemysłowym
• na granicy różnych poziomów terenu
• przy skarpie
Mur może być wykonany z:
• betonu
• żelbetu
• bloczków betonowych
• kamienia
• prefabrykatów
• gabionów
• innych systemów konstrukcyjnych
Sposób rozbiórki zależy między innymi od rodzaju konstrukcji i wysokości utrzymywanego gruntu.
Zwykła ściana po usunięciu przestaje istnieć i najczęściej nie zmienia znacząco ukształtowania otaczającego terenu.
W przypadku muru oporowego sytuacja wygląda inaczej.
Za konstrukcją znajduje się masa gruntu, która wywiera nacisk na mur.
Po jego usunięciu trzeba zapewnić stateczność tego gruntu w inny sposób.
Może być konieczne:
• wykonanie skarpy
• etapowe odkopanie konstrukcji
• czasowe zabezpieczenie gruntu
• wykonanie nowego muru
• obniżenie poziomu terenu
• przebudowanie nasypu
• zastosowanie innej konstrukcji oporowej
Dlatego rozbiórkę trzeba analizować razem z późniejszym ukształtowaniem działki.
Powodów może być wiele.
Do najczęstszych należą:
• pęknięcia
• przechylenie konstrukcji
• przemieszczenie muru
• korozja betonu lub zbrojenia
• problemy z odwodnieniem
• przebudowa działki
• poszerzenie podjazdu
• przebudowa parkingu
• budowa nowego obiektu
• zmiana poziomu terenu
• wykonanie nowej konstrukcji oporowej
• kolizja z instalacją
• zmiana przebiegu drogi
Nie każdy uszkodzony mur musi być jednak natychmiast rozbierany. Stan konstrukcji powinien zostać odpowiednio oceniony.
Samo pojawienie się rysy nie mówi jeszcze, jaka jest przyczyna problemu.
Pęknięcia mogą mieć związek między innymi z:
• nierównomiernym osiadaniem
• niewłaściwym fundamentem
• zwiększonym parciem gruntu
• wodą gromadzącą się za konstrukcją
• korozją zbrojenia
• przeciążeniem terenu powyżej muru
• błędami wykonawczymi
• zmianą warunków gruntowych
Jeżeli mur wyraźnie się przemieszcza, decyzję o sposobie dalszego postępowania warto poprzedzić oceną konstrukcji.
Widoczne pochylenie może świadczyć o utracie prawidłowej współpracy konstrukcji z gruntem.
Problem może dotyczyć:
• fundamentu
• samego muru
• gruntu pod konstrukcją
• odwodnienia
• zasypki znajdującej się za murem
• dodatkowego obciążenia powyżej
W takiej sytuacji nie należy rozpoczynać przypadkowego kucia od podstawy konstrukcji.
Zmiana jej podparcia może dodatkowo pogorszyć stateczność.
Jedną z częstych przyczyn problemów jest nieprawidłowe odwodnienie.
Za konstrukcją może gromadzić się woda pochodząca z:
• opadów
• spływu ze zbocza
• nieszczelnej instalacji
• wód gruntowych
• nawierzchni znajdującej się powyżej
Woda może zwiększać obciążenie działające na mur i powodować wypłukiwanie gruntu.
Dlatego przy rozbiórce warto sprawdzić istniejący system odwodnienia.
Za konstrukcją mogą znajdować się:
• rury drenarskie
• warstwy żwiru
• kruszywo
• geowłóknina
• otwory odwadniające
Podczas rozbiórki elementy te mogą zostać odkryte lub uszkodzone.
Jeżeli nowy mur ma powstać w tym samym miejscu, odwodnienie należy uwzględnić już podczas projektowania nowego rozwiązania.
Pierwszym etapem powinna być analiza istniejącej sytuacji.
Trzeba ustalić:
• wysokość muru
• jego długość
• materiał konstrukcji
• grubość
• rodzaj fundamentu
• wysokość gruntu po obu stronach
• odległość od budynków
• odległość od granicy działki
• przebieg instalacji
• stan skarpy
• występowanie wody
• możliwość wjazdu koparki
• sposób zagospodarowania terenu po rozbiórce
Na tej podstawie można określić odpowiednią technologię prac.
Jeżeli dostępny jest projekt konstrukcji, może znacząco ułatwić planowanie.
Dokumentacja może zawierać informacje dotyczące:
• zbrojenia
• fundamentu
• głębokości posadowienia
• odwodnienia
• zastosowanych materiałów
• geometrii konstrukcji
Przy starszych murach dokumentacja często nie jest dostępna.
Wtedy część informacji można ustalić dopiero podczas odkrywania kolejnych elementów.
To jedna z najważniejszych kwestii.
Mur może podtrzymywać:
• zwykły grunt
• nasyp
• podjazd
• parking
• ogród
• drogę
• taras
• budynek
• inne konstrukcje
Jeżeli bezpośrednio powyżej znajduje się intensywnie użytkowana nawierzchnia lub obiekt budowlany, sposób prowadzenia prac wymaga szczególnej ostrożności.
Przed rozpoczęciem robót trzeba sprawdzić przebieg infrastruktury.
W gruncie mogą znajdować się:
• przewody elektryczne
• wodociąg
• kanalizacja
• gaz
• światłowód
• drenaż
• instalacja deszczowa
• przewody technologiczne
Rozbiórka często wymaga pracy koparki bezpośrednio przy istniejącym nasypie, dlatego znajomość położenia instalacji ma duże znaczenie.
Po usunięciu muru część istniejącego gruntu może przestać mieć podparcie.
Dlatego trzeba ustalić, czy teren będzie mógł zostać:
• odpowiednio wyprofilowany
• obniżony
• zabezpieczony tymczasowo
• utrzymany przez nową konstrukcję
Nie należy zakładać, że grunt po usunięciu muru pozostanie w dotychczasowym położeniu.
W przypadku konstrukcji oporowej takie podejście może być niebezpieczne.
Rozbiórkę należy prowadzić w kontrolowany sposób, dostosowany do:
• stanu konstrukcji
• wysokości muru
• rodzaju gruntu
• dostępnej przestrzeni
• obiektów znajdujących się powyżej
• przyjętego sposobu zabezpieczenia skarpy
Szczególnie ryzykowne może być niekontrolowane usunięcie dolnych elementów konstrukcji.
Przy części murów przed właściwą rozbiórką konieczne może być zmniejszenie parcia gruntu.
Może to wymagać etapowego usuwania materiału znajdującego się po wyższej stronie.
Roboty powinny być wykonywane zgodnie z przyjętą technologią.
Nie należy gwałtownie odkopywać konstrukcji na całej długości, jeżeli mogłoby to wpłynąć na stateczność sąsiedniego terenu.
Jeżeli nie ma możliwości wykonania stabilnej skarpy, w czasie prac może być potrzebne rozwiązanie tymczasowe.
Sposób zabezpieczenia powinien wynikać z warunków konkretnej inwestycji.
Znaczenie mają:
• wysokość różnicy terenu
• rodzaj gruntu
• dostępna przestrzeń
• woda
• sąsiednie obiekty
• czas pozostawienia wykopu
• przyszła konstrukcja
Przy dużych murach rozwiązanie może wymagać projektu.
Konstrukcje z betonu mogą być rozbierane mechanicznie.
W zależności od dostępności terenu można wykorzystać:
• koparkę z młotem hydraulicznym
• koparkę z odpowiednim osprzętem
• urządzenia do cięcia betonu
• mniejsze narzędzia mechaniczne
Technologia zależy od wielkości i konstrukcji muru.
Żelbet jest bardziej wymagający, ponieważ oprócz betonu trzeba również usunąć zbrojenie.
Prace mogą obejmować:
• kruszenie betonu
• odsłanianie zbrojenia
• cięcie stali
• segregowanie materiałów
• załadunek
Im mocniej zbrojona konstrukcja, tym większy może być nakład pracy.
Mury prefabrykowane mogą być zbudowane z gotowych elementów betonowych.
W pewnych sytuacjach możliwe jest ich demontowanie większymi fragmentami.
Sposób postępowania zależy od:
• masy elementów
• sposobu połączenia
• dostępności sprzętu
• stanu konstrukcji
• możliwości bezpiecznego podnoszenia
Nie każdy stary prefabrykat nadaje się do ponownego wykorzystania.
Mniejsze konstrukcje mogą być wykonane z elementów murowanych lub bloczków.
Także w tym przypadku trzeba pamiętać, że funkcją muru jest utrzymywanie gruntu.
Nawet stosunkowo niewielka ściana może wymagać wcześniejszego zabezpieczenia terenu za nią.
Gabion składa się z koszy wypełnionych materiałem kamiennym.
Rozbiórka może obejmować:
• usunięcie wypełnienia
• demontaż koszy
• segregację kamienia
• usunięcie fundamentu lub warstwy podbudowy
Materiał kamienny może czasami nadawać się do ponownego wykorzystania, zależnie od jego stanu i dalszego przeznaczenia.
Po usunięciu części pionowej często pozostaje jeszcze fundament.
Może być:
• szeroki
• głęboko posadowiony
• zbrojony
• połączony monolitycznie ze ścianą
Usunięcie fundamentu może wymagać dodatkowego kucia i wykonania wykopu.
Przed jego rozbiórką trzeba sprawdzić, czy nie wpływa on na stabilność sąsiednich elementów.
Nie zawsze.
Jeżeli nowa konstrukcja będzie wykonywana w innym miejscu, a istniejący fundament nie koliduje z dalszym zagospodarowaniem, projekt może przewidywać inne rozwiązanie.
Jeżeli jednak w miejscu starego fundamentu ma powstać:
• nowy mur
• droga
• instalacja
• budynek
• skarpa o innym profilu
jego pozostawienie może być problemem.
Decyzję warto podejmować na podstawie przyszłego projektu.
Młot hydrauliczny może znacznie przyspieszyć rozbiórkę masywnych konstrukcji betonowych.
Należy jednak uwzględnić:
• drgania
• hałas
• odległość od sąsiednich obiektów
• stan muru
• instalacje
• możliwość odpadania dużych fragmentów
Przy zabudowie znajdującej się bardzo blisko konstrukcji może być potrzebna bardziej kontrolowana technologia.
W określonych sytuacjach mur może być wcześniej podzielony na mniejsze fragmenty.
Cięcie pozwala:
• wyznaczyć zakres rozbiórki
• oddzielić pozostającą część konstrukcji
• ograniczyć niekontrolowane pękanie
• przygotować elementy do demontażu
Technologia może być szczególnie przydatna przy częściowej przebudowie.
Nie zawsze usuwa się konstrukcję na całej długości.
Może być konieczne wykonanie:
• nowego wjazdu
• schodów
• przejścia
• instalacji
• zmiany fragmentu podjazdu
Wtedy szczególnego znaczenia nabiera zabezpieczenie miejsca połączenia istniejącej i przebudowywanej części.
Mur może znajdować się kilka metrów od domu lub innego obiektu.
Przed rozbiórką trzeba ustalić:
• głębokość fundamentów budynku
• poziom terenu
• odległość od prac
• przebieg instalacji
• możliwość przemieszczenia gruntu
• wpływ drgań
Jeżeli rozbiórka może wpływać na posadowienie sąsiedniej konstrukcji, konieczna może być dodatkowa analiza techniczna.
Jeszcze większej ostrożności wymagają konstrukcje położone przy granicy nieruchomości.
Mur może utrzymywać grunt:
• własnej działki
• sąsiedniej posesji
• drogi
• wspólnego terenu
Przed rozpoczęciem prac trzeba dokładnie ustalić stan prawny i techniczny konstrukcji oraz sposób zabezpieczenia sąsiedniego terenu.
Rozbiórka konstrukcji znajdującej się przy drodze może wpływać na:
• pobocze
• nawierzchnię
• chodnik
• skarpę
• odwodnienie
• infrastrukturę podziemną
Może być również potrzebna odpowiednia organizacja ruchu.
Zakres robót powinien być dostosowany do lokalizacji.
Częstą sytuacją jest stary mur podtrzymujący podjazd do domu lub firmy.
Jeżeli zostanie usunięty, trzeba zapewnić stabilność konstrukcji podjazdu.
Możliwe jest między innymi:
• wybudowanie nowego muru
• przebudowa podjazdu
• wykonanie skarpy
• zmiana poziomu nawierzchni
Nie powinno się rozpoczynać rozbiórki bez ustalenia docelowego rozwiązania.
Po usunięciu muru może być konieczne przemieszczenie znacznej ilości ziemi.
Można ją w zależności od rodzaju:
• rozplantować
• wykorzystać do niwelacji
• użyć przy formowaniu nowej skarpy
• załadować i wywieźć
Jeżeli ma zostać ponownie wykorzystana konstrukcyjnie, należy ocenić jej przydatność.
Rozbiórka generuje materiały takie jak:
• beton
• żelbet
• stal
• bloczki
• kamień
• elementy prefabrykowane
Materiały powinny być odpowiednio posegregowane i zagospodarowane.
Przy większych konstrukcjach ilość gruzu może być znaczna, dlatego przed rozpoczęciem robót warto zaplanować transport.
Oddzielanie betonu od stali ułatwia dalsze zagospodarowanie materiału.
W zależności od konstrukcji można również osobno zebrać:
• kamień
• prefabrykaty
• ziemię
• inne materiały
Dobra organizacja placu pozwala ograniczyć mieszanie gruzu z gruntem.
Jeżeli po rozbiórce nie powstaje nowy mur, jednym z rozwiązań może być wykonanie skarpy.
Trzeba wtedy uwzględnić:
• rodzaj gruntu
• wysokość
• dostępne miejsce
• nachylenie
• odwodnienie
• zabezpieczenie przed erozją
Nie powinno się przyjmować jednego uniwersalnego kąta nachylenia dla każdej skarpy.
Po ukształtowaniu terenu powierzchnia może być podatna na wypłukiwanie.
Możliwe rozwiązania obejmują w zależności od projektu:
• humusowanie
• obsiew
• roślinność
• geosyntetyki
• warstwy zabezpieczające
• elementy umacniające
Szczególnie ważne jest również właściwe odprowadzenie wody z górnej części terenu.
Jeżeli stara konstrukcja zostaje zastąpiona nową, roboty warto zaplanować jako jedną realizację.
Zakres może obejmować:
Pozwala to ograniczyć czas, przez który grunt pozostaje bez docelowego podparcia.
Nowa konstrukcja wymaga stabilnego posadowienia.
Po rozbiórce starego fundamentu trzeba ocenić grunt znajdujący się poniżej.
Może być konieczne:
• usunięcie rozluźnionego materiału
• pogłębienie wykopu
• wymiana gruntu
• przygotowanie warstwy podkładowej
• wykonanie fundamentu
Rozwiązanie powinno wynikać z projektu nowego muru.
Materiał znajdujący się za konstrukcją ma znaczenie zarówno dla obciążenia muru, jak i odwodnienia.
Nie należy przypadkowo wypełniać przestrzeni:
• humusem
• gruzem budowlanym
• mieszaniną odpadów
• bardzo mokrym gruntem
Rodzaj materiału oraz sposób jego układania powinny odpowiadać dokumentacji projektowej.
Zasypka może wymagać odpowiedniego zagęszczania.
Trzeba jednak uważać na konstrukcję.
Zbyt intensywna praca ciężkiego sprzętu bezpośrednio przy murze może generować dodatkowe oddziaływania.
Dlatego technologia zagęszczania powinna być dostosowana do:
• rodzaju muru
• jego wysokości
• materiału zasypowego
• projektu
• używanego sprzętu
Problemy ze starym murem bardzo często mają związek z wodą.
Dlatego podczas przebudowy warto dokładnie zaplanować odwodnienie.
Może obejmować w zależności od projektu:
• warstwę filtracyjną
• drenaż
• kruszywo
• geowłókninę
• odprowadzenie wody
• odpowiednie profilowanie terenu
Samo wykonanie mocniejszego muru bez rozwiązania problemu wody nie zawsze eliminuje przyczynę wcześniejszych uszkodzeń.
Po odkryciu konstrukcji może pojawić się:
• woda gruntowa
• wysięki
• woda ze starego drenażu
• spływ powierzchniowy
Nie należy zasypywać źródła problemu bez ustalenia, gdzie woda ma zostać odprowadzona.
W zależności od warunków może być potrzebne czasowe odwodnienie robót.
Mocno nawodniony grunt może zachowywać się inaczej niż podczas suchej pogody.
Rośnie wtedy znaczenie:
• stateczności skarpy
• kontroli ścian wykopu
• odpływu wody
• miejsca pracy maszyny
• składowania ziemi
Jeżeli warunki są niekorzystne, sposób prowadzenia prac powinien zostać dostosowany do aktualnego stanu terenu.
Maszyna musi pracować ze stabilnego stanowiska.
Nie powinna być ustawiana przypadkowo:
• przy samej krawędzi niestabilnego wykopu
• na świeżym nasypie
• na rozmokniętym gruncie
• na terenie o nieznanej nośności
Organizacja stanowiska jest szczególnie ważna przy dużych koparkach i wysokich konstrukcjach.
W zależności od wielkości konstrukcji wykorzystywane mogą być:
• koparki gąsienicowe
• koparki kołowe
• minikoparki
• młoty hydrauliczne
• szczęki do betonu
• ładowarki
• urządzenia do cięcia
• samochody samowyładowcze
Dobór sprzętu zależy nie tylko od wielkości muru, ale także od ilości dostępnego miejsca.
Przy niewielkim murze przydomowym wystarczająca może być minikoparka.
Jeżeli jednak konstrukcja utrzymuje wysoki nasyp lub znajduje się bardzo blisko budynku, jej niewielkie wymiary nie oznaczają automatycznie prostych robót.
Znacznie ważniejsza jest funkcja muru i układ terenu.
W przypadku wysokich konstrukcji przy:
• halach
• parkingach
• drogach
• placach magazynowych
zakres prac może być znacznie większy.
Konieczne może być etapowanie robót i zastosowanie specjalistycznych rozwiązań zabezpieczających.
Do najpoważniejszych należą:
• rozpoczęcie prac bez oceny terenu za murem
• podcinanie konstrukcji od dołu bez odpowiedniego zabezpieczenia
• pozostawienie pionowej skarpy po usunięciu muru
• brak sprawdzenia instalacji
• praca ciężkiego sprzętu zbyt blisko niestabilnej krawędzi
• odkładanie dużej hałdy przy wykopie
• ignorowanie wody
• brak planu zagospodarowania gruntu
• brak zaplanowanego następnego etapu robót
• pozostawienie terenu bez zabezpieczenia po zakończeniu rozbiórki
• budowa nowej konstrukcji bez rozwiązania przyczyny uszkodzenia starego muru
Rozbiórkę warto planować od końca, czyli najpierw ustalić, jak ma wyglądać teren po wykonaniu wszystkich prac.
Przykładowy przebieg może obejmować:
Dokładna kolejność powinna być dostosowana do konkretnego obiektu.
Zakres wymaganych formalności zależy od statusu konstrukcji, jej parametrów oraz lokalizacji.
W określonych sytuacjach rozbiórka obiektu budowlanego może wymagać:
• pozwolenia na rozbiórkę
• zgłoszenia
• dodatkowej dokumentacji
• projektu rozbiórki
• uzgodnień wynikających z innych przepisów
Szczególną uwagę trzeba zwrócić na konstrukcje znajdujące się przy drogach, obiektach objętych ochroną konserwatorską oraz na terenach o dodatkowych ograniczeniach.
Przed rozpoczęciem robót wymagania warto sprawdzić dla konkretnej inwestycji.
Cena zależy od wielu elementów.
Znaczenie mają:
• długość muru
• wysokość
• grubość
• rodzaj materiału
• ilość zbrojenia
• wielkość fundamentu
• dostęp dla koparki
• sposób zabezpieczenia gruntu
• ilość ziemi
• ilość gruzu
• konieczność wywozu
• występowanie wody
• odległość od innych obiektów
• zakres końcowych robót ziemnych
• budowa nowej konstrukcji
Dlatego sama powierzchnia lub długość muru nie wystarczą do dokładnej wyceny.
Warto przekazać:
• lokalizację
• zdjęcia konstrukcji
• długość muru
• orientacyjną wysokość
• informację o materiale
• zdjęcia terenu powyżej i poniżej konstrukcji
• informację o sąsiednich budynkach
• dokumentację, jeśli jest dostępna
• plan dalszego zagospodarowania
• informacje o instalacjach
• informację o dostępie dla maszyny
• informację, czy wycena ma obejmować wywóz gruzu
• informację, czy w miejscu starego muru powstanie nowa konstrukcja
Przy większym murze oględziny miejsca przed rozpoczęciem prac mogą być szczególnie istotne.
Prace mogą dotyczyć zarówno niewielkich konstrukcji przy domach jednorodzinnych, jak i dużych murów przy drogach, halach, parkingach i terenach przemysłowych.
Roboty mogą być wykonywane przy inwestycjach w Katowicach, Gliwicach, Zabrzu, Bytomiu, Tychach, Mikołowie, Rudzie Śląskiej, Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej, Tarnowskich Górach, Rybniku, Żorach oraz innych miejscowościach województwa śląskiego.
Zakres może obejmować:
• rozbiórkę konstrukcji
• kruszenie betonu
• usuwanie fundamentów
• wywóz gruzu
• roboty ziemne
• profilowanie skarp
• odwodnienie
• przygotowanie terenu pod nowy mur
• zasypywanie
• zagęszczanie
• końcową niwelację
Każdą realizację trzeba analizować indywidualnie.
Rozbiórka muru oporowego wymaga znacznie więcej uwagi niż usunięcie zwykłej ściany.
Konstrukcja utrzymuje masę gruntu, dlatego jej demontaż może zmienić stateczność całej skarpy lub nasypu.
Przed rozpoczęciem prac należy ustalić stan konstrukcji, rodzaj gruntu, występowanie wody, przebieg instalacji oraz sposób późniejszego zabezpieczenia różnicy poziomów.
Roboty mogą obejmować etapowe odkopywanie, mechaniczne kruszenie betonu, cięcie zbrojenia, usunięcie fundamentu, wywóz gruzu oraz przygotowanie terenu pod nową konstrukcję lub skarpę.
Szczególnego znaczenia nabiera odwodnienie. Jeżeli przyczyną uszkodzenia starego muru była woda gromadząca się za konstrukcją, problem powinien zostać rozwiązany podczas przebudowy.
Dobrze zaplanowana rozbiórka pozwala bezpiecznie usunąć starą konstrukcję i jednocześnie przygotować teren pod kolejny etap inwestycji.
