Napisz do nas
biuro@wykopy-wyburzenia.pl
Podziemny zbiornik przeciwpożarowy może być jednym z kluczowych elementów zabezpieczenia hali produkcyjnej, magazynu, zakładu przemysłowego lub innego obiektu wymagającego odpowiedniego zapasu wody do celów przeciwpożarowych.
Sam zakup zbiornika to jednak tylko część inwestycji. Przed jego montażem trzeba przygotować odpowiednio duży wykop, stabilne podłoże, zapewnić możliwość wjazdu dźwigu lub samochodu z HDS, rozwiązać problem ewentualnej wody gruntowej oraz zaplanować późniejsze zasypanie konstrukcji.
Błędy na etapie robót ziemnych mogą prowadzić do nierównomiernego osiadania, przemieszczenia zbiornika, problemów z wodą, uszkodzenia przyłączy albo deformacji konstrukcji.
Dlatego wykop pod zbiornik przeciwpożarowy powinien być wykonywany na podstawie projektu oraz instrukcji producenta konkretnego zbiornika.
Zbiornik przeciwpożarowy służy do magazynowania wody przeznaczonej do wykorzystania podczas akcji gaśniczej lub przez instalacje przeciwpożarowe.
Może współpracować między innymi z:
• siecią hydrantową
• pompownią przeciwpożarową
• instalacją tryskaczową
• instalacją zraszaczową
• punktem poboru wody przez straż pożarną
Zbiorniki mogą być wykonywane w różnych technologiach i posiadać różną pojemność.
Spotyka się rozwiązania:
• podziemne
• naziemne
• stalowe
• żelbetowe
• wykonane z tworzyw sztucznych lub kompozytów
Zakres robót ziemnych zależy przede wszystkim od rodzaju zastosowanej konstrukcji.
Największych robót ziemnych wymaga zazwyczaj zbiornik podziemny.
Konieczne może być wykonanie:
• dużego wykopu
• odpowiedniego podłoża
• płyty fundamentowej
• systemu kotwienia
• odwodnienia wykopu
• instalacji doprowadzających i ssawnych
• zasypki
• zagęszczenia
Przy zbiorniku naziemnym zakres wykopów jest zwykle mniejszy, ale nadal trzeba odpowiednio przygotować jego posadowienie, fundamenty oraz infrastrukturę.
Pierwszym etapem powinna być analiza dokumentacji.
Przed rozpoczęciem wykopu należy znać:
• dokładną lokalizację zbiornika
• jego długość
• szerokość lub średnicę
• wysokość
• głębokość posadowienia
• wymagane wymiary wykopu
• sposób przygotowania dna
• wymagania dotyczące zasypki
• poziom wody gruntowej
• przebieg instalacji
• lokalizację króćców i włazów
• wymagania dotyczące dojazdu
Na tej podstawie można dobrać odpowiedni sprzęt i przygotować organizację robót.
Zbiornik nie może zostać po prostu umieszczony w wykopie o wymiarach zbliżonych do jego zewnętrznych gabarytów.
Potrzebna jest przestrzeń umożliwiająca:
• bezpieczne opuszczenie konstrukcji
• przygotowanie obsypki
• wykonanie przyłączy
• pracę monterów
• kontrolę położenia zbiornika
• odpowiednie zagęszczenie materiału
Wymiary przestrzeni montażowej zależą od konkretnego produktu i technologii posadowienia.
Dlatego nie należy stosować jednej uniwersalnej wartości dla wszystkich zbiorników.
Przed rozpoczęciem pracy koparki geodeta lub osoba odpowiedzialna za realizację powinna dokładnie wyznaczyć położenie obiektu.
Trzeba uwzględnić:
• osie zbiornika
• rzędną dna
• miejsce włazu
• położenie króćców
• trasy rurociągów
• lokalizację pompowni
• miejsca przyszłych nawierzchni
Błąd na tym etapie może spowodować problemy podczas łączenia zbiornika z pozostałą instalacją.
Przed wykonaniem głębokiego wykopu trzeba ustalić, czy w miejscu prac nie znajdują się istniejące instalacje.
Mogą to być:
• wodociągi
• kanalizacja
• gaz
• energia elektryczna
• światłowody
• kanalizacja deszczowa
• drenaż
• instalacje technologiczne
Uszkodzenie czynnej sieci może prowadzić do poważnego zagrożenia i zatrzymania całej inwestycji.
Przy dużym zbiorniku warto dobrze znać warunki geotechniczne.
Znaczenie mają:
• rodzaj gruntu
• jego nośność
• układ warstw
• występowanie nasypów
• grunty organiczne
• poziom wody gruntowej
• możliwość osuwania się ścian wykopu
• podatność na rozmiękanie
Warunki te mogą decydować o sposobie przygotowania fundamentu oraz zabezpieczeniu zbiornika.
Zbiornik może mieć bardzo dużą masę, szczególnie po napełnieniu wodą.
Podłoże musi więc zapewniać stabilne i równomierne podparcie.
Jeżeli wystąpią lokalne różnice w nośności, konstrukcja może osiadać nierównomiernie.
Może to powodować problemy z:
• położeniem zbiornika
• przyłączami
• rurociągami
• włazami
• elementami instalacji
Dlatego przygotowanie dna wykopu jest jednym z najważniejszych etapów montażu.
Do wykonania dużych wykopów pod zbiorniki często stosuje się koparki gąsienicowe.
Pozwalają one:
• sprawnie odspajać grunt
• odkładać urobek
• wykonywać odpowiednie skarpy
• ładować nadmiar ziemi
• przygotować dno
• prowadzić późniejsze zasypywanie
Dobór wielkości maszyny zależy od rozmiarów zbiornika oraz dostępności terenu.
Duży zbiornik może wymagać głębokiego wykopu.
Wtedy bardzo ważne staje się zabezpieczenie jego ścian.
W zależności od:
• głębokości
• rodzaju gruntu
• ilości dostępnego miejsca
• poziomu wód gruntowych
• obciążeń w pobliżu wykopu
może być potrzebne odpowiednie skarpowanie lub zastosowanie systemu zabezpieczenia ścian.
Nie należy zakładać jednej bezpiecznej wartości nachylenia dla każdego rodzaju gruntu.
Urobek nie powinien być przypadkowo odkładany bezpośrednio przy krawędzi głębokiego wykopu.
Hałda ziemi:
• dodatkowo obciąża grunt
• ogranicza miejsce pracy
• utrudnia opuszczanie zbiornika
• może blokować dojazd dźwigu
• może utrudnić późniejsze zasypywanie
Dlatego miejsce składowania ziemi warto ustalić przed rozpoczęciem kopania.
Przy dużym zbiorniku z wykopu może powstać znaczna ilość materiału.
Warto wcześniej określić:
• ile ziemi będzie można wykorzystać ponownie
• ile trzeba wywieźć
• czy potrzebny będzie dodatkowy materiał zasypowy
• gdzie zostanie zgromadzony humus
• gdzie można czasowo składować grunt
Dzięki temu można lepiej zaplanować transport.
Jeżeli inwestycja powstaje na niezabudowanym terenie, warto oddzielić warstwę urodzajną.
Humus można później wykorzystać do:
• odtworzenia terenów zielonych
• wyrównania powierzchni
• wykonania trawnika
• rekultywacji terenu po pracach
Nie powinien on jednak stanowić warstwy nośnej bezpośrednio pod zbiornikiem.
Po wykonaniu wykopu trzeba dokładnie przygotować jego dno.
Zakres może obejmować:
• usunięcie luźnego gruntu
• wyrównanie powierzchni
• kontrolę poziomu
• usunięcie rozmiękczonych fragmentów
• wykonanie podsypki
• wykonanie podłoża betonowego
• przygotowanie płyty fundamentowej
Dokładne rozwiązanie zależy od rodzaju zbiornika i projektu.
Niektóre konstrukcje mogą być posadowione na odpowiednio przygotowanej warstwie materiału mineralnego.
Podsypka powinna być:
• równomierna
• wypoziomowana
• odpowiednio zagęszczona
• wykonana z materiału przewidzianego przez producenta
Nie należy stosować przypadkowej ziemi zawierającej duże kamienie lub gruz.
W określonych warunkach projekt może przewidywać wykonanie płyty fundamentowej.
Może ona pełnić funkcję:
• stabilnego podłoża
• elementu rozkładającego obciążenia
• podstawy do zakotwienia zbiornika
• zabezpieczenia przy występowaniu wysokiej wody gruntowej
Jej wymiary, grubość i zbrojenie powinny wynikać z dokumentacji.
Jednym z największych problemów podczas montażu podziemnego zbiornika może być woda gruntowa.
Po wykonaniu głębokiego wykopu może dojść do:
• napływu wody
• rozmycia dna
• pogorszenia nośności podłoża
• utrudnienia pracy monterów
• osuwania się ścian
• problemów z betonowaniem
• utrudnienia zagęszczania zasypki
W takich warunkach konieczne może być czasowe odwodnienie wykopu.
Sposób odwodnienia zależy od ilości i charakteru napływającej wody.
Możliwe są między innymi:
• pompy zatapialne
• studzienki zbiorcze
• drenaż technologiczny
• igłofiltry
• inne systemy projektowane dla konkretnego wykopu
Ważne jest utrzymywanie podłoża w stanie umożliwiającym prawidłowe wykonanie kolejnych prac.
Jeżeli dno zostało rozmiękczone, samo wypompowanie wody może być niewystarczające.
Może być konieczne:
• usunięcie uszkodzonej warstwy
• wymiana gruntu
• wykonanie nowej podsypki
• poprawienie podłoża
Nie należy ustawiać zbiornika na podłożu, które straciło stabilność.
Wysoki poziom wody gruntowej jest istotny również po zakończeniu montażu.
Pusty lub częściowo pusty zbiornik może być narażony na działanie siły wyporu.
Dlatego w określonych warunkach projekt może przewidywać:
• zakotwienie do płyty
• dodatkowe dociążenie
• specjalną obsypkę
• inne rozwiązania zabezpieczające
Sposób zabezpieczenia musi wynikać z projektu lub instrukcji konkretnego systemu.
Różne konstrukcje mają inne wymagania montażowe.
Producent może dokładnie określać:
• rodzaj podsypki
• sposób kotwienia
• dopuszczalny poziom wody gruntowej
• materiał obsypki
• kolejność zasypywania
• dopuszczalne obciążenie nad zbiornikiem
• minimalne odległości
• sposób montażu włazów
Dlatego robót ziemnych nie należy wykonywać wyłącznie na podstawie doświadczenia z innym modelem zbiornika.
Duże zbiorniki wymagają odpowiedniego sprzętu dźwigowego.
Może być wykorzystywany:
• dźwig
• żuraw samochodowy
• HDS
• inne urządzenie o odpowiednim udźwigu
Już przed wykonaniem wykopu trzeba przewidzieć miejsce do ustawienia takiej maszyny.
Stanowisko powinno być stabilne i umożliwiać bezpieczne wykonanie operacji.
Dźwig podczas podnoszenia dużego zbiornika generuje znaczne obciążenia.
Nie powinien być ustawiany przypadkowo:
• na świeżym nasypie
• na krawędzi wykopu
• na miękkim gruncie
• na terenie rozmokniętym
• nad nieznaną instalacją
W razie potrzeby wykonuje się odpowiednio przygotowaną platformę roboczą.
Po ustawieniu zbiornika trzeba sprawdzić jego położenie.
Znaczenie mają:
• wysokość
• poziom
• orientacja króćców
• położenie włazu
• zgodność z projektem
Wszelkie korekty znacznie łatwiej wykonać przed rozpoczęciem zasypywania.
Po posadowieniu wykonywane są odpowiednie połączenia instalacyjne.
W zależności od systemu mogą obejmować:
• rurociąg napełniający
• rurociąg ssawny
• przewody do pompowni
• odpowietrzenie
• przelew
• inne elementy instalacji
Roboty ziemne trzeba więc skoordynować z pracami instalacyjnymi.
Szczególnie istotnym elementem może być przewód umożliwiający pobór wody.
Jego lokalizacja powinna być zgodna z projektem ochrony przeciwpożarowej.
Nie należy zmieniać położenia punktu czerpania wody wyłącznie z powodu wygody prowadzenia robót ziemnych.
Zbiornik musi posiadać możliwość dostępu do określonych elementów instalacji.
Po wykonaniu zasypki włazy powinny znaleźć się na odpowiedniej rzędnej względem docelowej powierzchni.
Należy więc wcześniej wiedzieć, czy nad zbiornikiem powstanie:
• teren zielony
• parking
• droga
• plac
• inna nawierzchnia
Wpływa to na konstrukcję całego rozwiązania.
Po zakończeniu montażu i kontroli można rozpocząć zasypywanie.
Nie powinno ono polegać na szybkim wrzuceniu całej ziemi do wykopu.
Materiał należy rozmieszczać zgodnie z technologią wymaganą dla danego zbiornika.
Najważniejsze jest:
• równomierne zasypywanie
• stosowanie odpowiedniego materiału
• unikanie dużych kamieni
• ochrona ścian zbiornika
• kontrolowanie jego położenia
• właściwe zagęszczanie
Materiał bezpośrednio otaczający zbiornik ma szczególne znaczenie.
Powinien:
• dokładnie wypełniać przestrzeń
• nie zawierać elementów mogących uszkodzić konstrukcję
• umożliwiać prawidłowe wykonanie zagęszczenia
• odpowiadać wymaganiom producenta
Nie należy automatycznie używać całej ziemi wydobytej z wykopu.
Duże fragmenty betonu, gruzu czy kamieni mogą być niebezpieczne szczególnie w przypadku zbiorników wykonanych z tworzyw.
Mogą powodować miejscowe naciski i uszkodzenia.
Dlatego strefa bezpośrednio przy zbiorniku powinna być wykonywana z odpowiednio dobranego materiału.
Jeżeli technologia tego wymaga, zasypkę wykonuje się stopniowo.
Każda kolejna warstwa jest:
• rozprowadzana
• wyrównywana
• odpowiednio zagęszczana
Dopiero później wykonuje się następną.
Pozwala to ograniczyć późniejsze osiadanie terenu.
Przy niektórych konstrukcjach ważne jest równomierne podnoszenie poziomu materiału po obu stronach zbiornika.
Jednostronne zasypanie może powodować dodatkowy nacisk i zmianę jego położenia.
Dlatego należy przestrzegać kolejności określonej przez producenta lub projektanta.
Niektórzy producenci zbiorników z tworzyw wymagają stopniowego napełniania zbiornika wodą równolegle z wykonywaniem obsypki.
Ma to między innymi ograniczać możliwość przemieszczenia lub deformacji konstrukcji.
Nie jest to jednak zasada uniwersalna.
Należy przestrzegać instrukcji konkretnego produktu.
Sprzęt zagęszczający trzeba dobrać bardzo ostrożnie.
Zbyt duża energia w bezpośrednim sąsiedztwie konstrukcji może prowadzić do jej uszkodzenia.
Znaczenie mają:
• odległość od zbiornika
• rodzaj materiału
• grubość warstwy
• konstrukcja zbiornika
• wymagania producenta
W strefie bezpośrednio przy ścianach mogą obowiązywać inne zasady niż w dalszej części wykopu.
Przed zasypaniem trzeba wiedzieć, co znajdzie się nad konstrukcją.
Może to być:
• trawnik
• plac
• parking
• droga
• teren techniczny
Jeżeli nad zbiornikiem będzie odbywał się ruch pojazdów, konstrukcja musi być do tego odpowiednio przystosowana.
Nie każdy zbiornik przeznaczony do montażu pod terenem zielonym może być automatycznie montowany pod drogą ciężarową.
W określonych rozwiązaniach stosuje się płytę odciążającą.
Jej zadaniem może być przekazanie obciążenia z nawierzchni w sposób, który nie powoduje nadmiernego obciążenia samego zbiornika.
Konstrukcja płyty powinna wynikać z dokumentacji.
Samo istnienie zbiornika nie wystarczy.
Jeżeli rozwiązanie przewiduje pobór wody przez pojazdy straży pożarnej, trzeba zapewnić odpowiedni dostęp do punktu czerpania.
W zależności od projektu może to wymagać przygotowania:
• drogi
• utwardzonego dojazdu
• stanowiska
• placu manewrowego
Roboty te warto wykonywać razem z pozostałą infrastrukturą terenu.
Ciężki pojazd ratowniczy musi mieć możliwość bezpiecznego ustawienia się w odpowiednim miejscu.
Dlatego teren przy zbiorniku może wymagać:
• korytowania
• wykonania podbudowy
• zagęszczenia
• utwardzenia
• odwodnienia
Nie powinien to być miękki teren zielony, jeżeli projekt przewiduje regularny dostęp ciężkiego pojazdu.
Woda opadowa nie powinna gromadzić się:
• przy włazach
• przy punktach poboru
• na stanowisku pojazdu
• bezpośrednio przy pompowni
Dlatego teren należy odpowiednio wyprofilować.
W zależności od projektu mogą być potrzebne dodatkowe elementy odwodnienia.
Jednym z częstszych zastosowań są inwestycje przemysłowe i magazynowe.
Zakres robót ziemnych może obejmować wtedy jednocześnie:
• wykop pod zbiornik
• pompownię
• rurociągi
• drogi pożarowe
• plac manewrowy
• kanalizację deszczową
• niwelację
• parkingi
• place magazynowe
Dobre skoordynowanie tych prac może znacznie ograniczyć konieczność ponownego rozkopywania terenu.
Pochyły teren może wymagać dodatkowych rozwiązań.
Trzeba uwzględnić:
• napływ wody ze zbocza
• stateczność wykopu
• parcie gruntu
• różnice poziomów
• dostęp sprzętu
• przyszłe skarpy
W pewnych sytuacjach konieczne może być zastosowanie konstrukcji oporowych lub innych zabezpieczeń wynikających z projektu.
Przy stale wysokiej wodzie gruntowej montaż może być znacznie trudniejszy.
Może wymagać:
• ciągłego odwodnienia
• przygotowania specjalnego podłoża
• płyty fundamentowej
• kotwienia
• odpowiednio dobranej obsypki
• kontroli wyporu
Takiego terenu nie należy traktować jak standardowej działki z suchym gruntem.
Niskie temperatury mogą utrudniać zarówno wykonanie wykopu, jak i przygotowanie zasypki.
Nie należy wykonywać odpowiedzialnych warstw z materiału zawierającego:
• lód
• śnieg
• duże zamarznięte bryły
Warunki wykonania betonu i innych elementów również powinny odpowiadać wymaganiom technologii.
Przed posadowieniem zbiornika trzeba ponownie sprawdzić dno.
Jeżeli wykop został zalany, może być konieczne:
• wypompowanie wody
• usunięcie błota
• sprawdzenie stabilności ścian
• usunięcie rozmiękczonego gruntu
• ponowne przygotowanie warstwy pod zbiornikiem
Nie należy przykrywać problematycznego podłoża bez jego wcześniejszej oceny.
W zależności od rodzaju instalacji i dokumentacji przed końcowym zakryciem mogą być wykonywane odpowiednie kontrole i próby.
Dopiero po potwierdzeniu prawidłowości wykonania instalacji powinno się przejść do etapu, po którym dostęp do zbiornika i przewodów będzie ograniczony.
Po zasypaniu zbiornika można wykonać docelowe ukształtowanie terenu.
Zakres może obejmować:
• rozplantowanie ziemi
• wywóz nadmiaru gruntu
• wykonanie spadków
• przygotowanie nawierzchni
• rozłożenie humusu
• uporządkowanie placu
Niwelację należy połączyć z projektem odwodnienia oraz układem dróg.
Duży zbiornik generuje znaczną ilość urobku.
Część objętości wykopu zostaje zajęta przez sam zbiornik oraz materiały konstrukcyjne.
W efekcie po zasypaniu może pozostać sporo ziemi.
Materiał można w zależności od jego właściwości:
• wykorzystać na działce
• rozplantować
• wykorzystać do formowania terenu
• załadować i wywieźć
Warto ustalić to jeszcze przed rozpoczęciem wykopu.
Przy większej realizacji mogą być wykorzystywane:
• koparki gąsienicowe
• koparki kołowe
• minikoparki
• ładowarki
• koparko ładowarki
• samochody samowyładowcze
• walce
• zagęszczarki
• pompy do odwodnienia
• dźwigi lub samochody HDS
Dobór sprzętu zależy przede wszystkim od wielkości zbiornika oraz warunków na placu budowy.
Do problemów mogą prowadzić między innymi:
• rozpoczęcie prac bez dokumentacji montażowej
• wykonanie zbyt małego wykopu
• pozostawienie słabego gruntu na dnie
• brak kontroli poziomu
• ignorowanie wody gruntowej
• niewłaściwe odwodnienie
• ustawienie zbiornika na nierównym podłożu
• brak zabezpieczenia przed wyporem
• stosowanie przypadkowej zasypki
• zasypywanie dużymi kamieniami
• zbyt intensywne zagęszczanie przy konstrukcji
• brak miejsca dla dźwigu
• niewłaściwa lokalizacja przyłączy
• brak odpowiedniego dojazdu do punktu poboru wody
• brak zaplanowanego odwodnienia terenu
Błędy związane z podziemnym zbiornikiem są szczególnie kosztowne, ponieważ po zakończeniu inwestycji większość konstrukcji znajduje się pod ziemią.
Przykładowa realizacja może obejmować:
Dokładna kolejność powinna wynikać z projektu i instrukcji producenta.
Cena zależy od znacznie większej liczby czynników niż sama pojemność zbiornika.
Wpływ mają:
• wymiary wykopu
• jego głębokość
• rodzaj gruntu
• ilość ziemi
• konieczność wywozu
• poziom wody gruntowej
• sposób zabezpieczenia wykopu
• przygotowanie fundamentu
• ilość materiału zasypowego
• zagęszczanie
• długość instalacji
• dostęp dla koparki
• przygotowanie stanowiska dla dźwigu
• wykonanie dróg i placów
• końcowa niwelacja
Dlatego wycenę najlepiej przygotowywać na podstawie dokumentacji konkretnego zbiornika.
Warto przekazać:
• lokalizację inwestycji
• pojemność zbiornika
• jego wymiary
• kartę techniczną
• instrukcję montażu
• projekt zagospodarowania terenu
• projektowane rzędne
• dokumentację geotechniczną
• informację o wodzie gruntowej
• zdjęcia terenu
• informacje o dostępie ciężkiego sprzętu
• planowany sposób zagospodarowania ziemi
Pozwala to znacznie dokładniej określić zakres robót.
Roboty mogą być wykonywane przy budowie:
• hal magazynowych
• zakładów produkcyjnych
• centrów logistycznych
• obiektów przemysłowych
• większych obiektów handlowych
• innych inwestycji wymagających własnego zapasu wody przeciwpożarowej
Prace mogą obejmować inwestycje w Katowicach, Gliwicach, Zabrzu, Bytomiu, Tychach, Mikołowie, Rudzie Śląskiej, Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej, Tarnowskich Górach, Rybniku, Żorach oraz innych miejscowościach województwa śląskiego.
Zakres każdorazowo powinien być dostosowany do dokumentacji technicznej inwestycji.
Wykop pod podziemny zbiornik przeciwpożarowy jest odpowiedzialnym elementem robót ziemnych.
Zakres prac może obejmować wykonanie dużego wykopu, zabezpieczenie ścian, odwodnienie, przygotowanie stabilnego podłoża, wykonanie fundamentu, opuszczenie zbiornika, montaż instalacji, obsypkę, zasypywanie oraz końcową niwelację.
Szczególnego znaczenia nabiera poziom wody gruntowej. Pusty zbiornik może być narażony na działanie wyporu, dlatego sposób jego posadowienia i ewentualnego kotwienia powinien wynikać z projektu oraz instrukcji producenta.
Warto również pamiętać, że inwestycja nie kończy się na samym zbiorniku. Konieczne mogą być drogi, place manewrowe, stanowiska przy punktach poboru wody, pompownia oraz odpowiednio przygotowana infrastruktura techniczna.
Dobre zaplanowanie wszystkich tych elementów przed rozpoczęciem pracy koparki pozwala ograniczyć ryzyko kosztownych poprawek i przygotować teren w sposób umożliwiający bezpieczne użytkowanie instalacji przeciwpożarowej.
