
Rozbiórka starego domu, garażu, hali lub budynku gospodarczego nie zawsze kończy się wraz z usunięciem ścian i dachu. Pod powierzchnią terenu mogą pozostać ławy fundamentowe, stopy, płyty betonowe, fragmenty ścian fundamentowych oraz inne elementy konstrukcyjne, które utrudniają rozpoczęcie nowej inwestycji.
Usuwanie starych fundamentów jest więc często jednym z najważniejszych etapów przygotowania działki pod nową zabudowę. Pozostawienie niepotrzebnych konstrukcji w gruncie może kolidować z nowymi fundamentami, instalacjami, drogami, parkingami lub planowanym ukształtowaniem terenu.
Samo rozbicie betonu również nie wystarczy. Po usunięciu starej konstrukcji należy odpowiednio zagospodarować powstały gruz, ocenić stan gruntu, zasypać powstałe wykopy oraz przygotować podłoże do kolejnych robót.
Nie zawsze istniejące fundamenty mogą zostać wykorzystane podczas kolejnej inwestycji.
Nowy budynek może posiadać:
• inny obrys
• inne obciążenia
• inną konstrukcję
• inną głębokość posadowienia
• inne rozmieszczenie ścian
• płytę fundamentową zamiast ław
• nowe instalacje podziemne
• inną rzędną posadowienia
Pozostawione w ziemi elementy starej konstrukcji mogą kolidować z nowymi pracami.
Dlatego przed rozpoczęciem budowy warto dokładnie ustalić, co rzeczywiście znajduje się pod powierzchnią terenu.
Po usunięciu starego budynku w gruncie mogą nadal znajdować się:
• ławy fundamentowe
• stopy fundamentowe
• ściany fundamentowe
• płyty betonowe
• stare posadzki
• kanały technologiczne
• piwnice
• zbiorniki
• betonowe studzienki
• fragmenty instalacji
• przewody
• gruz zasypany podczas wcześniejszych prac
• stare konstrukcje żelbetowe
W przypadku bardzo starych obiektów dokumentacja może być niepełna albo nie odpowiadać rzeczywistemu stanowi działki.
Dlatego podczas robót ziemnych czasami odkrywane są elementy, których inwestor wcześniej się nie spodziewał.
Nie ma jednej odpowiedzi odpowiedniej dla każdej działki.
W pewnych sytuacjach fragment starej konstrukcji może znajdować się poza obszarem nowej inwestycji i nie kolidować z planowanymi robotami.
Jeżeli jednak fundament znajduje się:
• pod nowym budynkiem
• pod drogą
• pod parkingiem
• w miejscu prowadzenia instalacji
• w obszarze planowanej wymiany gruntu
• na trasie wykopu
jego pozostawienie może znacznie utrudnić kolejne prace.
Decyzję warto podejmować w odniesieniu do nowego projektu, a nie tylko na podstawie tego, czy beton jest widoczny na powierzchni.
Zakres prac zależy przede wszystkim od wielkości oraz konstrukcji fundamentu.
Typowy proces może obejmować kilka etapów.
Najpierw usuwa się grunt znajdujący się przy fundamentach.
Pozwala to określić ich rzeczywisty przebieg, głębokość i wielkość.
Fundament zostaje podzielony na mniejsze fragmenty umożliwiające jego usunięcie.
W zależności od konstrukcji można wykorzystać odpowiedni osprzęt hydrauliczny.
Przy konstrukcjach żelbetowych konieczne może być oddzielenie elementów stalowych od betonu.
Rozbity beton i pozostały gruz zostają załadowane na odpowiednie środki transportu.
Po usunięciu fundamentu należy sprawdzić, czy w gruncie nie pozostały kolejne elementy konstrukcyjne.
Powstała przestrzeń zostaje odpowiednio zagospodarowana w zależności od planowanej inwestycji.
W przypadku większych konstrukcji najczęściej wykorzystywane są koparki wyposażone w odpowiedni osprzęt.
Mogą to być między innymi:
• młoty hydrauliczne
• szczęki do betonu
• chwytaki
• łyżki
• osprzęt przeznaczony do prac rozbiórkowych
Dodatkowo mogą być potrzebne:
• koparki gąsienicowe
• koparki kołowe
• minikoparki
• ładowarki
• samochody samowyładowcze
Dobór maszyny zależy od wielkości fundamentu, ilości miejsca na działce oraz rodzaju konstrukcji.
Młot hydrauliczny jest jednym z urządzeń wykorzystywanych do rozbijania masywnych konstrukcji betonowych.
Może sprawdzić się przy:
• ławach fundamentowych
• płytach betonowych
• grubych posadzkach
• elementach żelbetowych
• starych konstrukcjach przemysłowych
Nie każda konstrukcja wymaga jednak identycznej metody.
Czasami korzystniejsze może być zastosowanie innych narzędzi pozwalających na kruszenie lub rozdzielanie elementów.
Po rozbiórce starego domu często planowana jest budowa nowego budynku w podobnym miejscu.
Wtedy szczególnego znaczenia nabiera dokładne oczyszczenie obszaru przyszłego posadowienia.
Prace mogą obejmować:
• usunięcie ścian fundamentowych
• rozbiórkę ław
• usunięcie piwnicy
• rozbicie starych posadzek
• usunięcie fragmentów kanalizacji
• załadunek gruzu
• wyrównanie terenu
• przygotowanie pod wykonanie nowych wykopów
Dzięki temu nowa konstrukcja może być wykonywana w warunkach odpowiadających aktualnemu projektowi.
Znacznie większym przedsięwzięciem może być przygotowanie terenu po starej hali.
Pod powierzchnią mogą znajdować się:
• masywne stopy fundamentowe
• fundamenty pod słupy
• płyty żelbetowe
• kanały technologiczne
• fundamenty pod maszyny
• grube posadzki przemysłowe
• zbiorniki i instalacje podziemne
Takie konstrukcje mogą zawierać znaczną ilość betonu i stali.
Ich usunięcie wymaga odpowiedniego sprzętu, organizacji transportu oraz zaplanowania miejsca do czasowego składowania materiału.
Szczególnej uwagi wymagają działki, na których znajdował się budynek podpiwniczony.
Po powierzchownym wyburzeniu mogą pozostać:
• ściany piwniczne
• fundamenty
• płyta denna
• schody
• kanały
• studzienki
• fragmenty instalacji
Zasypanie całej piwnicy przypadkowym gruzem nie oznacza prawidłowego przygotowania działki pod nową zabudowę.
Jeżeli teren ma później przenosić obciążenia konstrukcji, sposób jego przygotowania powinien odpowiadać wymaganiom nowej inwestycji.
Rozbiórka fundamentów może wygenerować znaczną ilość materiału.
Powstają między innymi:
• beton
• żelbet
• cegła
• stal zbrojeniowa
• materiały izolacyjne
• pozostałości innych elementów budowlanych
Materiały powinny zostać odpowiednio posegregowane i zagospodarowane.
Nie należy automatycznie zakładać, że cały gruz można pozostawić w wykopie i zasypać ziemią.
W określonych sytuacjach czysty materiał betonowy może zostać poddany kruszeniu i dalszemu zagospodarowaniu.
Możliwość ponownego wykorzystania zależy jednak od:
• rodzaju materiału
• stopnia jego zanieczyszczenia
• wymaganej jakości
• planowanego zastosowania
• wymagań konkretnej inwestycji
Nie każdy gruz nadaje się jako materiał konstrukcyjny.
Szczególnie ostrożnie należy traktować mieszaniny zawierające ziemię, ceramikę, drewno, izolacje lub inne odpady.
Usunięcie fundamentu odsłania grunt znajdujący się poniżej starego budynku.
Jego stan może być bardzo różny.
Można natrafić na:
• grunt rodzimy
• dawne nasypy
• luźną ziemię
• gruz
• warstwy organiczne
• stare instalacje
• miejsca wcześniej przekopywane
• grunt nawodniony
Dlatego po zakończeniu rozbiórki warto zwrócić uwagę nie tylko na to, czy beton został usunięty, ale również na jakość odsłoniętego podłoża.
Nie zawsze.
Wymiana gruntu jest potrzebna wtedy, gdy istniejący materiał nie odpowiada wymaganiom przyszłej inwestycji.
Może dotyczyć między innymi miejsc:
• zasypanych przypadkowym gruzem
• zawierających humus
• o bardzo luźnym podłożu
• nadmiernie nawodnionych
• zanieczyszczonych materiałami budowlanymi
• wymagających przygotowania pod nową konstrukcję
Zakres wymiany powinien wynikać z warunków gruntowych i wymagań projektowych.
Po usunięciu fundamentów pozostaje duża przestrzeń, którą często trzeba uzupełnić.
Jednym z poważniejszych błędów jest zasypanie jej przypadkową mieszanką:
• gruzu
• humusu
• ziemi
• fragmentów betonu
• pozostałości materiałów budowlanych
Takie wypełnienie może tworzyć podłoże o bardzo nierównomiernych właściwościach.
W przyszłości może dojść do:
• osiadania
• powstawania zapadnięć
• uszkodzenia nawierzchni
• problemów z zagęszczeniem
Dlatego materiał zasypowy powinien być dopasowany do przyszłego wykorzystania terenu.
Jeżeli wykop zostaje zasypany, materiał powinien być układany oraz zagęszczany odpowiednią metodą.
Szczególnie ważne jest zagęszczanie warstwami.
Nie wystarczy wypełnić głębokiego wykopu do poziomu terenu i zagęścić jedynie jego górną powierzchnię.
Sposób wykonania zależy od:
• rodzaju materiału
• głębokości wykopu
• planowanego obciążenia
• zastosowanego sprzętu
• wymagań projektowych
Ma to ogromne znaczenie, jeżeli w danym miejscu ma później znajdować się budynek, parking, podjazd lub droga.
Jeżeli po starej zabudowie ma powstać nowy budynek, po zakończeniu prac rozbiórkowych warto skoordynować kolejne roboty.
Zakres może obejmować:
Dzięki odpowiedniej kolejności można ograniczyć wielokrotne przemieszczanie tego samego materiału.
Miejsce, w którym wcześniej znajdował się fundament lub piwnica, nie zawsze posiada takie same właściwości jak grunt rodzimy obok.
Jeżeli wykop został kiedyś zasypany bez kontrolowanego zagęszczenia, mogą występować różnice w podatności podłoża na osiadanie.
Dlatego projektując nowy budynek na terenie po wcześniejszej zabudowie, warto znać historię działki i rzeczywisty układ warstw gruntu.
Przed wykonaniem nowej inwestycji może być potrzebne odpowiednie rozpoznanie geotechniczne.
Pozwala ono uzyskać informacje dotyczące między innymi:
• rodzaju gruntów
• układu warstw
• występowania nasypów
• poziomu wody
• warunków posadowienia
Szczególnie istotne może być to na terenach poprzemysłowych oraz działkach, na których wcześniej znajdowała się duża zabudowa.
Częścią przygotowania działki może być również rozbiórka starych posadzek.
Dotyczy to przede wszystkim:
• hal
• magazynów
• warsztatów
• obiektów produkcyjnych
• placów betonowych
• garaży
Pod posadzką mogą znajdować się kolejne warstwy konstrukcyjne, kanały lub fundamenty urządzeń.
Dlatego zakres robót nie zawsze można dokładnie określić na podstawie samej powierzchni widocznego betonu.
W obiektach przemysłowych można natrafić na bardzo masywne konstrukcje wykonane specjalnie pod ciężkie maszyny.
Takie fundamenty bywają:
• znacznie grubsze niż standardowe posadzki
• głęboko osadzone
• intensywnie zbrojone
• niezależne od fundamentów budynku
Ich usunięcie może wymagać znacznie większego nakładu pracy niż standardowa rozbiórka powierzchni betonowej.
Przed rozpoczęciem intensywnych robót ziemnych warto ustalić przebieg istniejących i nieczynnych instalacji.
W gruncie mogą pozostawać:
• przewody wodociągowe
• kanalizacja
• instalacje elektryczne
• gaz
• rury technologiczne
• stare przyłącza
• zbiorniki podziemne
Niektóre z nich mogą nadal być czynne.
Dlatego roboty należy planować z uwzględnieniem istniejącej infrastruktury.
Znacznie trudniejsze mogą być prace prowadzone w centrum miasta lub bezpośrednio przy sąsiednich budynkach.
Ograniczenia mogą dotyczyć:
• miejsca na koparkę
• dostępu ciężarówek
• składowania gruzu
• sąsiednich fundamentów
• drgań podczas kucia
• hałasu
• istniejącej infrastruktury podziemnej
• możliwości bezpiecznego prowadzenia prac
W takich warunkach dobór sprzętu i technologii ma szczególnie duże znaczenie.
Praca młota hydraulicznego powoduje drgania.
Przy rozbiórce konstrukcji znajdującej się blisko:
• budynku mieszkalnego
• muru
• ogrodzenia
• sieci podziemnych
• innej konstrukcji
należy uwzględnić wpływ prowadzonych robót na otoczenie.
Metoda rozbiórki powinna być dostosowana do warunków konkretnej inwestycji.
Po usunięciu głębokiego fundamentu może pojawić się również problem z wodą.
Może być to:
• woda gruntowa
• woda opadowa
• woda spływająca z terenu
Jeżeli podłoże zostanie rozmiękczone, nie należy automatycznie zasypywać wykopu bez oceny jego stanu.
W zależności od warunków może być potrzebne odwodnienie oraz przygotowanie odpowiedniego podłoża.
Po zakończeniu usuwania fundamentów i innych elementów działkę można przygotować do dalszego zagospodarowania.
Niwelacja może obejmować:
• zasypanie wybranych miejsc
• rozplantowanie ziemi
• usunięcie jej nadmiaru
• wyrównanie powierzchni
• przygotowanie odpowiednich poziomów
• wykonanie wstępnych spadków
Jeżeli od razu rozpoczyna się nowa budowa, zakres niwelacji warto dostosować do projektu przyszłego obiektu.
Przy rozbiórce fundamentów powstają dwie podstawowe grupy materiałów:
• materiał rozbiórkowy
• ziemia z wykopów
Warto wcześniej ustalić, jaka część ziemi może zostać wykorzystana na miejscu.
Pozwala to ograniczyć sytuację, w której materiał jest najpierw wywożony, a później trzeba dowozić nową ziemię do wyrównania działki.
Dobra organizacja transportu może mieć duży wpływ na całkowity koszt realizacji.
Zakres wymaganych formalności zależy od tego, czy usuwanie fundamentów jest elementem rozbiórki całego obiektu, jaki obiekt jest rozbierany oraz jakie przepisy mają zastosowanie do konkretnej inwestycji.
W niektórych przypadkach rozbiórka wymaga wcześniejszego pozwolenia, w innych zgłoszenia, a określone sytuacje mogą korzystać z ustawowych wyjątków.
Dlatego przed rozpoczęciem rozbiórki warto ustalić wymagania dotyczące konkretnego obiektu i działki.
Szczególne zasady mogą obowiązywać między innymi w przypadku zabytków oraz obiektów znajdujących się na terenach objętych ochroną.
Cena zależy od rzeczywistego zakresu robót.
Znaczenie mają przede wszystkim:
• wielkość fundamentów
• ich głębokość
• grubość betonu
• ilość zbrojenia
• rodzaj konstrukcji
• dostęp dla maszyny
• wykorzystany osprzęt
• ilość powstałego gruzu
• konieczność wywozu
• zakres robót ziemnych po rozbiórce
• ewentualna wymiana gruntu
• konieczność zasypania i zagęszczenia wykopów
Niewielkie fundamenty po garażu będą wymagały zupełnie innego zakresu prac niż fundamenty dużej hali przemysłowej.
Dlatego dokładną cenę najlepiej określać indywidualnie.
Warto przygotować:
• lokalizację inwestycji
• zdjęcia terenu
• powierzchnię starego obiektu
• informacje o rodzaju budynku
• dokumentację, jeśli jest dostępna
• informację o piwnicy
• zakres fundamentów przeznaczonych do usunięcia
• dane dotyczące dojazdu ciężkiego sprzętu
• informacje o planowanej nowej inwestycji
• oczekiwany sposób zagospodarowania działki po rozbiórce
Jeżeli konstrukcja znajduje się pod ziemią i nie ma dokumentacji, ostateczny zakres może być możliwy do określenia dopiero po jej częściowym odkryciu.
Prace związane z usuwaniem fundamentów i przygotowaniem działek pod nową zabudowę mogą dotyczyć inwestycji na terenie Katowic, Gliwic, Zabrza, Bytomia, Chorzowa, Tychów, Mikołowa, Rudy Śląskiej, Sosnowca, Dąbrowy Górniczej, Tarnowskich Gór, Rybnika, Żor oraz innych miejscowości województwa śląskiego.
Zakres może obejmować zarówno niewielkie konstrukcje po domach i garażach, jak i masywne fundamenty przemysłowe.
Jeżeli na miejscu starego budynku ma szybko rozpocząć się nowa budowa, warto traktować cały proces jako jedno przygotowanie działki.
Kolejność może obejmować:
Takie podejście pozwala lepiej zaplanować pracę sprzętu i uniknąć wykonywania części robót dwukrotnie.
Do problemów, które mogą utrudnić przyszłą inwestycję, należą:
• pozostawienie części fundamentów bez uwzględnienia nowego projektu
• zasypanie piwnicy przypadkowym gruzem
• brak usunięcia elementów podziemnych
• brak odpowiedniego zagęszczenia zasypki
• wymieszanie humusu z materiałem konstrukcyjnym
• pozostawienie starych instalacji w miejscu nowych wykopów
• brak sprawdzenia warunków gruntowych
• rozpoczęcie nowej budowy bez odpowiedniego przygotowania terenu
Wiele z tych problemów można wyeliminować na etapie rozbiórki.
Usuwanie starych fundamentów jest ważnym etapem przygotowania działki pod nową zabudowę. Samo wyburzenie części nadziemnej budynku nie oznacza jeszcze, że teren jest gotowy do rozpoczęcia kolejnej inwestycji.
W gruncie mogą pozostawać ławy, stopy fundamentowe, płyty żelbetowe, piwnice, stare instalacje i inne konstrukcje kolidujące z nową zabudową.
Kompleksowe przygotowanie terenu może obejmować odkrycie i rozbicie fundamentów, segregację oraz wywóz gruzu, usunięcie nieodpowiedniego gruntu, zasypywanie, zagęszczanie i niwelację działki.
Najważniejsze jest powiązanie zakresu rozbiórki z planem przyszłej inwestycji. Pozwala to przygotować teren w taki sposób, aby kolejne roboty ziemne i wykonanie nowych fundamentów mogły przebiegać sprawnie i bez konieczności ponownego usuwania pozostałości starej zabudowy.