
Stara nawierzchnia asfaltowa nie zawsze wymaga jedynie wykonania nowej warstwy ścieralnej. Jeżeli droga, parking lub plac są mocno zdeformowane, spękane albo posiadają niewłaściwie przygotowaną podbudowę, konieczna może być częściowa lub całkowita rozbiórka istniejącej konstrukcji.
Prace mogą obejmować frezowanie asfaltu, mechaniczne zrywanie całych warstw nawierzchni, rozbiórkę podbudowy, załadunek powstałego materiału oraz przygotowanie podłoża pod nową drogę.
Zakres robót powinien być dopasowany do stanu istniejącej nawierzchni oraz projektu nowej konstrukcji. Czasami wystarczy usunięcie kilku centymetrów asfaltu, a w innych przypadkach konieczne jest wykonanie głębokiego korytowania i wymiana całej konstrukcji drogi.
Asfalt może z czasem tracić swoje właściwości na skutek intensywnego ruchu, warunków atmosferycznych, niewłaściwego odwodnienia lub problemów z podbudową.
Rozbiórkę wykonuje się między innymi wtedy, gdy pojawiają się:
• głębokie koleiny
• liczne spękania
• zapadnięcia nawierzchni
• wybrzuszenia
• nierówności
• lokalne osiadanie
• uszkodzenia po robotach instalacyjnych
• problemy z podbudową
• konieczność zmiany poziomu drogi
• przebudowa parkingu lub placu
• zmiana układu komunikacyjnego
• budowa nowej konstrukcji drogowej
Decyzję o zakresie rozbiórki najlepiej podejmować po ocenie nie tylko asfaltu, ale również warstw znajdujących się poniżej.
To dwie różne technologie.
Polega na mechanicznym usuwaniu określonej grubości nawierzchni za pomocą frezarki.
Pozwala bardzo precyzyjnie usunąć wybrane warstwy.
Stosuje się je między innymi podczas:
• remontu warstwy ścieralnej
• usuwania kolein
• przygotowania pod nową warstwę asfaltu
• korekty poziomu nawierzchni
• wykonywania remontów częściowych
Polega na usunięciu całej konstrukcji asfaltowej.
Może obejmować również:
• warstwy asfaltowe
• podbudowę
• kruszywo
• stare stabilizacje
• nieodpowiedni grunt
Takie rozwiązanie stosuje się wtedy, gdy problem znajduje się głębiej niż sama warstwa asfaltu.
Frezarka drogowa posiada obracający się bęben wyposażony w odpowiednie elementy tnące.
Podczas pracy maszyna usuwa określoną warstwę istniejącej nawierzchni.
Dużą zaletą technologii jest możliwość kontrolowania:
• głębokości frezowania
• szerokości pasa roboczego
• poziomu powierzchni
• miejsca rozpoczęcia i zakończenia prac
Frezowanie pozwala więc zachować warstwy, które nadal znajdują się w dobrym stanie.
Technologia jest szczególnie przydatna, gdy:
• uszkodzona jest głównie górna warstwa
• podbudowa pozostaje stabilna
• trzeba usunąć koleiny
• konieczna jest korekta rzędnej nawierzchni
• wykonywana będzie nowa warstwa asfaltowa
• remont dotyczy tylko części jezdni
• trzeba przygotować połączenie starego i nowego asfaltu
Zastosowanie frezowania może ograniczyć zakres robót ziemnych i ilość materiału wymagającego transportu.
Nie zawsze trzeba usuwać wszystkie warstwy asfaltowe jednocześnie.
Możliwe jest oddzielne frezowanie poszczególnych warstw nawierzchni.
Takie rozwiązanie ułatwia:
• kontrolę zakresu rozbiórki
• zachowanie warstw w dobrym stanie
• segregowanie pozyskanego materiału
• przygotowanie destruktu do dalszego zagospodarowania
Przy większych robotach sposób frezowania powinien być wcześniej zaplanowany.
Materiał pozyskany podczas frezowania lub rozbiórki nawierzchni nazywany jest destruktem asfaltowym.
Może zawierać:
• kruszywo
• stare lepiszcze asfaltowe
• materiał z różnych warstw drogi
Po odpowiednim przygotowaniu i spełnieniu określonych wymagań może być wykorzystany ponownie w drogownictwie.
Dlatego destrukt nie zawsze należy traktować wyłącznie jako materiał przeznaczony do wywozu.
Jeżeli materiał z różnych warstw zostanie zmieszany z:
• ziemią
• gliną
• gruzem betonowym
• odpadami
jego dalsze wykorzystanie może stać się trudniejsze.
Dlatego przy większych robotach warto odpowiednio organizować:
• frezowanie
• załadunek
• transport
• składowanie
• segregację materiału
Czysty materiał asfaltowy daje więcej możliwości dalszego zagospodarowania.
Jeżeli droga ma poważne problemy konstrukcyjne, samo frezowanie może być niewystarczające.
Wtedy usuwa się warstwy asfaltowe na całej grubości.
Prace mogą obejmować:
Zakres zależy od projektu przebudowy drogi.
Do robót mogą być wykorzystywane:
• frezarki drogowe
• koparki
• koparko ładowarki
• ładowarki
• koparki z młotem hydraulicznym
• spycharki
• walce
• samochody samowyładowcze
Przy mniejszej powierzchni koparka może być wystarczająca.
Przy dużych drogach i placach znacznie bardziej efektywne może być wykorzystanie specjalistycznej frezarki.
Koparka dobrze sprawdza się szczególnie wtedy, gdy nawierzchnia ma być całkowicie usunięta razem z podbudową.
Maszyna może:
• podważać fragmenty asfaltu
• ładować materiał
• usuwać podbudowę
• wykonywać korytowanie
• przygotować nowe podłoże
• załadować ziemię i kruszywo
Dzięki temu jedna maszyna może uczestniczyć w kilku kolejnych etapach realizacji.
Jeżeli stara nawierzchnia jest bardzo gruba lub połączona z elementami betonowymi, można wykorzystać młot hydrauliczny.
Przydaje się między innymi przy:
• grubych nawierzchniach
• płytach betonowych znajdujących się pod asfaltem
• starych fundamentach
• krawężnikach
• elementach żelbetowych
Nie zawsze jednak konieczne jest rozbijanie całej nawierzchni młotem.
Dobór technologii wpływa na szybkość oraz koszt robót.
Stare parkingi są często przebudowywane podczas modernizacji zakładów, sklepów, magazynów i terenów usługowych.
Prace mogą obejmować:
• frezowanie asfaltu
• usunięcie całej nawierzchni
• demontaż krawężników
• usunięcie podbudowy
• przebudowę odwodnienia
• wykonanie nowych miejsc parkingowych
• niwelację terenu
• wykonanie nowej konstrukcji
Modernizacja parkingu jest dobrym momentem na rozwiązanie istniejących problemów z wodą i nierównym podłożem.
Duże place przemysłowe są narażone na intensywne obciążenia.
Poruszają się po nich:
• samochody ciężarowe
• ładowarki
• wózki
• maszyny budowlane
• pojazdy dostawcze
Jeżeli podbudowa została wykonana niewłaściwie, na powierzchni mogą powstawać głębokie koleiny i zapadnięcia.
W takim przypadku samo wykonanie kolejnej warstwy asfaltu może jedynie krótkotrwale zamaskować problem.
Podczas przebudowy zakładu lub osiedla może być konieczna zmiana przebiegu istniejącej drogi.
Zakres prac może obejmować:
• usunięcie starej nawierzchni
• likwidację części drogi
• wykonanie nowego koryta
• przebudowę instalacji
• przygotowanie nowej podbudowy
• zmianę odwodnienia
• wykonanie nowej nawierzchni
Roboty warto skoordynować z pozostałymi pracami ziemnymi.
Pod nawierzchnią można spotkać różne rozwiązania.
Mogą to być:
• kruszywo
• tłuczeń
• piasek
• stabilizacja
• stare warstwy nawierzchni
• beton
• bruk
• gruz
• grunt rodzimy
• niekontrolowany nasyp
Szczególnie przy bardzo starych drogach rzeczywisty układ warstw może różnić się od oczekiwanego.
Podczas rozbiórek miejskich lub przemysłowych można natrafić na starszą nawierzchnię znajdującą się pod asfaltem.
Może to być:
• kostka kamienna
• bruk
• stare płyty
• beton
Wtedy zakres prac może znacznie się zwiększyć.
Takie elementy trzeba uwzględnić przed wykonaniem nowej konstrukcji.
Po usunięciu asfaltu należy sprawdzić stan warstw znajdujących się poniżej.
Warto zwrócić uwagę na:
• nośność
• zagęszczenie
• zawilgocenie
• grubość
• obecność zanieczyszczeń
• nierównomierne osiadanie
• wymieszanie kruszywa z gruntem
Jeżeli istniejąca podbudowa jest w dobrym stanie, część może czasami zostać wykorzystana.
Jeżeli jednak problem wynika właśnie z niej, trzeba ją usunąć lub odpowiednio przebudować.
Asfalt jest tylko częścią całej konstrukcji drogi.
Jeżeli znajdujące się poniżej warstwy są:
• niedostatecznie zagęszczone
• zbyt cienkie
• nawodnione
• wykonane ze słabego materiału
• nierównomierne
nowa nawierzchnia może również szybko się zdeformować.
Dlatego trwałość drogi rozpoczyna się od prawidłowego przygotowania podłoża.
Jeżeli konstrukcja ma zostać wykonana od początku, konieczne może być korytowanie.
Polega ono na usunięciu określonej warstwy gruntu.
Pozwala przygotować miejsce pod:
• warstwy odsączające
• podbudowę
• stabilizację
• kolejne warstwy konstrukcji drogowej
Głębokość koryta powinna wynikać z projektu.
Jeżeli po usunięciu istniejących warstw okaże się, że podłoże jest słabe, może być konieczna wymiana gruntu.
Prace mogą obejmować:
• wykonanie wykopu
• usunięcie słabego materiału
• załadunek
• wywóz
• dostarczenie odpowiedniego materiału
• układanie warstwami
• zagęszczanie
Zakres wymiany powinien wynikać z warunków terenowych oraz wymagań nowej konstrukcji.
W określonych sytuacjach zamiast pełnej wymiany gruntu można zastosować technologię jego stabilizacji.
Celem jest poprawa właściwości podłoża.
Może to ograniczyć:
• zakres wykopów
• ilość wywożonego gruntu
• ilość dowożonego materiału
Nie jest to jednak rozwiązanie odpowiednie dla każdego rodzaju gruntu.
Technologia powinna być dobrana na podstawie projektu i warunków podłoża.
Kolejne warstwy powinny być odpowiednio zagęszczane.
Wykorzystywane mogą być:
• walce
• zagęszczarki
• walce wibracyjne
• inny sprzęt dopasowany do rodzaju materiału
Nie wystarczy jedynie wysypać kruszywa i wyrównać go koparką.
Prawidłowe zagęszczenie ma podstawowe znaczenie dla późniejszej trwałości nawierzchni.
Nowa droga może składać się z kilku różnych warstw.
Ich układ zależy od projektu i przewidywanego ruchu.
Konstrukcja może obejmować między innymi:
• przygotowane podłoże gruntowe
• warstwy ulepszające
• warstwy odsączające
• podbudowę
• warstwy asfaltowe
Inaczej projektuje się podjazd dla samochodów osobowych, a inaczej plac regularnie użytkowany przez samochody ciężarowe.
Nawet bardzo dobra konstrukcja może szybko ulec pogorszeniu, jeżeli woda nie jest odpowiednio odprowadzana.
Podczas przebudowy warto sprawdzić:
• spadki
• wpusty
• kanalizację deszczową
• rowy
• odwodnienie liniowe
• miejsca, w których regularnie tworzą się kałuże
Problem z wodą powinien być rozwiązany przed wykonaniem nowej nawierzchni.
Woda może przedostawać się do niższych warstw konstrukcji.
W połączeniu z ruchem pojazdów oraz zmianami temperatury może to przyspieszać powstawanie:
• kolein
• pęknięć
• osiadań
• ubytków
• deformacji
Dlatego odwodnienie powinno być częścią całego projektu przebudowy.
Frezowanie pozwala precyzyjnie prowadzić prace również w sąsiedztwie:
• studzienek
• wpustów
• krawężników
• innych elementów infrastruktury
Przed wykonaniem nowej nawierzchni może być konieczna regulacja wysokości tych elementów.
Warto uwzględnić je podczas planowania docelowych poziomów drogi.
Przebudowa nawierzchni często obejmuje również krawężniki.
W zależności od ich stanu można:
• pozostawić istniejące elementy
• wykonać regulację
• wymienić uszkodzone fragmenty
• całkowicie zmienić przebieg krawężników
Roboty najlepiej wykonywać przed ułożeniem końcowej nawierzchni.
Przed wykonaniem głębszej rozbiórki należy sprawdzić przebieg infrastruktury.
Pod drogą mogą znajdować się:
• wodociągi
• kanalizacja
• gaz
• przewody energetyczne
• światłowody
• kanalizacja deszczowa
• inne instalacje
Jeżeli przy okazji remontu planowana jest ich wymiana, najlepiej wykonać ją przed odtworzeniem nowej nawierzchni.
Częstą przyczyną uszkodzeń drogi są wcześniejsze wykopy pod instalacje.
Jeżeli zasypka została niedostatecznie zagęszczona, po pewnym czasie może pojawić się charakterystyczne zapadnięcie wzdłuż trasy przewodu.
W takim przypadku samo uzupełnienie asfaltu może nie rozwiązać problemu.
Konieczne może być:
• rozebranie nawierzchni
• usunięcie części zasypki
• ponowne przygotowanie podłoża
• zagęszczenie
• odtworzenie konstrukcji drogi
Podczas całkowitej rozbiórki powstają duże fragmenty nawierzchni.
Koparka lub ładowarka może:
• zebrać materiał
• rozdrobnić większe fragmenty
• załadować samochody
• oczyścić teren
Dobra organizacja załadunku pozwala utrzymać ciągłość rozbiórki.
Przy dużych placach ilość materiału może być znaczna.
Przed rozpoczęciem robót warto określić:
• orientacyjną powierzchnię
• grubość warstw
• ilość materiału
• miejsce przeznaczenia destruktu
• liczbę potrzebnych transportów
• miejsce postoju samochodów
Ogranicza to sytuacje, w których rozbiórka musi zostać zatrzymana z powodu braku możliwości odbioru materiału.
Destrukt może być cennym materiałem.
Po spełnieniu odpowiednich wymagań może być wykorzystywany w procesach recyklingu i produkcji nowych mieszanek drogowych.
Pozwala to ograniczyć:
• zużycie nowych surowców
• ilość materiału przeznaczonego do zagospodarowania
• liczbę transportów
• część kosztów materiałowych
Dlatego przy większych inwestycjach sposób postępowania z destruktem warto ustalić jeszcze przed rozpoczęciem frezowania.
Nie należy automatycznie zakładać, że materiał pochodzący z rozbiórki może zostać wykorzystany w dowolnym miejscu.
Sposób jego zagospodarowania musi odpowiadać obowiązującym wymaganiom oraz parametrom materiału.
Jeżeli destrukt ma zostać wykorzystany jako materiał budowlany, powinien spełniać wymagania odpowiednie dla danego zastosowania.
Opady mogą utrudniać szczególnie kolejne etapy związane z przygotowaniem podłoża.
Po odsłonięciu gruntu lub podbudowy należy uważać na:
• nadmierne nawodnienie
• tworzenie się błota
• utratę nośności
• wypłukiwanie materiału
• problemy z zagęszczaniem
Przy większych inwestycjach warto odpowiednio etapować prace.
Nie zawsze korzystne jest jednoczesne usunięcie nawierzchni z całego dużego placu.
Można realizować inwestycję etapami:
Pozwala to ograniczyć powierzchnię narażoną na działanie warunków atmosferycznych.
Jeżeli remontowana jest droga lub parking nadal wykorzystywany przez firmę, konieczne może być odpowiednie etapowanie.
Należy zaplanować:
• tymczasowe trasy przejazdu
• oznakowanie
• dostęp do budynków
• dojazd samochodów ciężarowych
• dostęp służb
• bezpieczne oddzielenie terenu robót
Dobra organizacja może pozwolić na prowadzenie remontu bez całkowitego zamknięcia obiektu.
Po zakończeniu rozbiórki teren powinien zostać przygotowany zgodnie z projektem.
Zakres może obejmować:
• oczyszczenie
• profilowanie
• wymianę gruntu
• stabilizację
• wykonanie warstw odsączających
• wykonanie podbudowy
• zagęszczenie
• kontrolę poziomów
• przygotowanie spadków
Dopiero na prawidłowo przygotowanej konstrukcji wykonuje się nowe warstwy nawierzchni.
Do częstych problemów należą:
• wykonanie nowego asfaltu bez usunięcia przyczyny zapadania drogi
• pozostawienie słabej podbudowy
• brak kontroli zagęszczenia
• niewłaściwe odwodnienie
• układanie kolejnych warstw na mokrym podłożu
• brak sprawdzenia instalacji
• mieszanie destruktu z ziemią i gruzem
• brak zaplanowanego transportu
• niewłaściwe poziomy studzienek
• zbyt mały zakres rozbiórki w miejscu uszkodzenia
• brak odpowiedniego przygotowania po wykopach instalacyjnych
Prawidłowo wykonana rozbiórka powinna rozwiązać przyczynę problemu, a nie tylko usunąć widoczną uszkodzoną powierzchnię.
Przykładowa kolejność prac może obejmować:
Dokładny zakres powinien wynikać z projektu konkretnej inwestycji.
Koszt zależy od wielu czynników.
Największy wpływ mają:
• powierzchnia
• grubość nawierzchni
• liczba warstw
• zastosowana metoda
• konieczność frezowania
• zakres pracy koparki
• ilość destruktu
• transport
• konieczność usunięcia podbudowy
• głębokość korytowania
• wymiana gruntu
• odwodnienie
• dostęp ciężkiego sprzętu
• zakres przygotowania pod nową nawierzchnię
Dlatego dwa place o tej samej powierzchni mogą wymagać zupełnie innego nakładu pracy.
Warto przekazać:
• lokalizację
• powierzchnię nawierzchni
• zdjęcia
• informacje o jej stanie
• orientacyjną grubość asfaltu, jeśli jest znana
• informację o planowanej nowej nawierzchni
• zakres podbudowy przeznaczonej do usunięcia
• dane dotyczące dojazdu maszyn
• informacje o instalacjach
• oczekiwany sposób zagospodarowania destruktu
• informacje o dalszym użytkowaniu terenu
Przy większych drogach i placach pomocne są oględziny oraz dokumentacja istniejącej konstrukcji.
Prace mogą obejmować zarówno niewielkie podjazdy, jak i duże parkingi, drogi wewnętrzne i place przemysłowe.
Roboty związane z frezowaniem, usuwaniem asfaltu oraz przygotowaniem terenu pod nową nawierzchnię mogą być realizowane przy inwestycjach w Katowicach, Gliwicach, Zabrzu, Bytomiu, Tychach, Mikołowie, Rudzie Śląskiej, Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej, Tarnowskich Górach, Rybniku, Żorach oraz innych miejscowościach województwa śląskiego.
Każda realizacja powinna być wyceniana z uwzględnieniem rzeczywistej konstrukcji istniejącej nawierzchni.
Rozbiórka nawierzchni asfaltowej może obejmować zarówno precyzyjne frezowanie pojedynczej warstwy, jak i całkowite usunięcie asfaltu, podbudowy oraz nieodpowiedniego gruntu.
Frezowanie sprawdza się szczególnie wtedy, gdy konieczne jest usunięcie wybranych warstw lub przygotowanie powierzchni pod nowy asfalt.
Jeżeli jednak przyczyną uszkodzeń jest słabe podłoże, niewłaściwa podbudowa lub problemy z wodą, potrzebny może być znacznie większy zakres robót ziemnych.
Kompleksowa przebudowa może obejmować zrywanie asfaltu, załadunek destruktu, korytowanie, wymianę lub stabilizację gruntu, wykonanie odwodnienia, nowej podbudowy oraz przygotowanie powierzchni pod kolejne warstwy drogi.
Dobrze zaplanowana rozbiórka pozwala nie tylko usunąć starą nawierzchnię, ale przede wszystkim przygotować stabilne podłoże pod nową drogę, parking lub plac.